Szelak w farbach i podkładach – czym jest i dlaczego od ponad 150 lat jest wykorzystywany do blokowania plam?
Podkłady szelakowe, takie jak Zinsser B-I-N (na bazie naturalnego szelaku) i Zinsser B-I-N Aqua (z syntetycznym szelakiem w formule wodnej), skutecznie izolują plamy, zapachy i żywice, dzięki czemu są niezastąpione przy remontach po zalaniach, pożarach czy intensywnym paleniu papierosów. Naturalny szelak zapewnia maksymalną skuteczność w najtrudniejszych przypadkach, natomiast syntetyczny szelak oferuje podobne właściwości przy niższym zapachu i łatwiejszym czyszczeniu narzędzi. Oba produkty zwiększają przyczepność farb i zapobiegają przebijaniu plam przez nowe powłoki malarskie.
Każdy, kto remontował mieszkanie po zalaniu, pożarze lub wieloletnim paleniu papierosów, wie, że zwykła farba często nie rozwiązuje problemu. Zacieki przebijają przez nową powłokę, sęki w drewnie ponownie ciemnieją, a zapach dymu nadal utrzymuje się w pomieszczeniu.
Właśnie dlatego od dziesięcioleci profesjonaliści stosują podkłady na bazie szelaku. To jedna z najbardziej skutecznych technologii izolowania plam, zapachów i żywic, wykorzystywana zarówno przy renowacjach zabytków, jak i podczas nowoczesnych remontów.
Obecnie marka Zinsser oferuje dwa rozwiązania wykorzystujące tę technologię:
- Zinsser B-I-N – oparty na naturalnym szelaku,
- Zinsser B-I-N Aqua – wykorzystujący nowoczesny syntetyczny szelak w formule wodnej.
Czym jest szelak?
Szelak jest naturalną żywicą pochodzenia organicznego, pozyskiwaną z wydzieliny owadów Kerria lacca żyjących głównie w Indiach i Azji Południowo-Wschodniej. Po oczyszczeniu tworzy materiał o wyjątkowych właściwościach uszczelniających i przyczepnych.
Od setek lat wykorzystywany jest między innymi do:
- zabezpieczania drewna,
- produkcji lakierów,
- renowacji mebli,
- konserwacji instrumentów muzycznych,
- izolowania przebarwień i żywic.
Najważniejszą cechą szelaku jest zdolność do tworzenia bardzo szczelnej, cienkiej i trwałej powłoki, która skutecznie oddziela podłoże od kolejnych warstw wykończeniowych.
To właśnie ta właściwość sprawiła, że szelak od wielu lat jest wykorzystywany w profesjonalnych podkładach blokujących plamy.
Dlaczego szelak tak dobrze blokuje plamy?
Większość plam zawiera substancje, które migrują przez tradycyjne farby.
Dotyczy to między innymi:
- nikotyny,
- sadzy,
- tłuszczu,
- garbników drewna,
- żywic,
- rdzy,
- przebarwień po zalaniu.
Farba nawierzchniowa często jedynie je przykrywa. Po kilku tygodniach lub miesiącach przebarwienia ponownie pojawiają się na powierzchni.
Podkład szelakowy działa inaczej. Tworzy szczelną warstwę izolującą, która ogranicza migrację zanieczyszczeń i zapachów do kolejnych warstw wykończeniowych. Dlatego produkty takie jak Zinsser B-I-N czy B-I-N Aqua są przeznaczone do izolowania trudnych plam po wodzie, nikotynie, sadzy, żywicy, markerach czy graffiti oraz do uszczelniania nieprzyjemnych zapachów.
Naturalny i syntetyczny szelak – czym się różnią?
Choć nazwy brzmią podobnie, są to dwie różne technologie.
Czym jest naturalny szelak?
Naturalny szelak to żywica pochodzenia naturalnego, pozyskiwana z wydzieliny owadów Kerria lacca występujących w Indiach i Azji Południowo-Wschodniej. Po oczyszczeniu i przetworzeniu tworzy materiał o wyjątkowych właściwościach uszczelniających oraz doskonałej przyczepności do wielu powierzchni.
Od setek lat wykorzystywany jest do wykańczania drewna, renowacji mebli i instrumentów muzycznych oraz jako naturalna powłoka ochronna w różnych gałęziach przemysłu. Dzięki zdolności do tworzenia szczelnej bariery skutecznie izolującej plamy, żywicę i zapachy, od ponad 150 lat znajduje również zastosowanie w profesjonalnych podkładach malarskich, takich jak Zinsser B-I-N.
W Zinsser B-I-N został zastosowany w formule rozpuszczalnikowej. Dzięki temu produkt:
- bardzo szybko schnie,
- zapewnia wyjątkową przyczepność nawet do błyszczących powierzchni,
- skutecznie blokuje najtrudniejsze plamy,
- bardzo dobrze izoluje intensywne zapachy,
- może być stosowany nawet w niskich temperaturach.
Od wielu lat jest uznawany za rozwiązanie do najbardziej wymagających prac renowacyjnych, takich jak usuwanie skutków pożarów, zalania czy izolowanie żywicy i sęków drewna.
Czym jest syntetyczny szelak?
Syntetyczny szelak nie jest żywicą naturalną. Syntetyczny szelak to nowoczesna żywica opracowana z myślą o uzyskaniu najważniejszych właściwości naturalnego szelaku w formule wodnej. Dzięki niej podkłady takie jak Zinsser B-I-N Aqua skutecznie blokują plamy i zapachy oraz zapewniają bardzo dobrą przyczepność, a jednocześnie charakteryzują się niską zawartością LZO, słabszym zapachem podczas aplikacji i możliwością czyszczenia narzędzi wodą.
W Zinsser B-I-N Aqua zastosowano właśnie taką technologię.
Dzięki temu produkt:
- ma bardzo niską zawartość LZO (1 g/l),
- jest niskozapachowy,
- narzędzia można czyścić wodą,
- zachowuje bardzo dobrą przyczepność,
- skutecznie blokuje większość typowych plam i zapachów spotykanych podczas remontów.
Czy naturalny szelak jest lepszy od syntetycznego?
Nie można jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ oba rozwiązania zostały zaprojektowane z myślą o innych potrzebach.
Naturalny szelak sprawdza się szczególnie tam, gdzie priorytetem jest maksymalna skuteczność izolowania bardzo trudnych plam i intensywnych zapachów.
Syntetyczny szelak pozwala uzyskać podobny efekt użytkowy w wielu typowych zastosowaniach remontowych, oferując jednocześnie zalety wodnej formulacji, takie jak niższy zapach podczas pracy, bardzo niską emisję LZO i łatwiejsze czyszczenie narzędzi.
Kiedy warto wybrać Zinsser B-I-N?

Naturalny szelak będzie bardzo dobrym wyborem, gdy:
- remontujesz pomieszczenie po pożarze,
- usuwasz zapach papierosów,
- izolujesz sadzę,
- blokujesz silne zacieki po wodzie,
- zabezpieczasz żywicę i sęki drewna,
- potrzebujesz maksymalnej przyczepności do błyszczących powierzchni,
- pracujesz w niższych temperaturach.
Kiedy warto wybrać Zinsser B-I-N Aqua?

Wodna technologia syntetycznego szelaku sprawdzi się szczególnie wtedy, gdy:
- remont odbywa się w zamieszkałym domu lub mieszkaniu,
- ważny jest niski zapach podczas aplikacji,
- zależy Ci na bardzo niskiej zawartości LZO,
- chcesz czyścić narzędzia wodą,
- potrzebujesz skutecznego blokowania typowych plam i zapachów przy większym komforcie pracy.
Dlaczego profesjonaliści wybierają podkłady szelakowe?
Podkłady na bazie szelaku należą do najbardziej wszechstronnych produktów stosowanych podczas renowacji. Łączą trzy funkcje w jednym materiale:
- skutecznie blokują plamy i przebarwienia,
- izolują nieprzyjemne zapachy,
- zwiększają przyczepność farb nawierzchniowych do trudnych podłoży.
Dzięki temu pozwalają uniknąć problemu ponownego przebijania zacieków, żywicy czy nikotyny przez nową powłokę malarską oraz ograniczają konieczność wykonywania wielu dodatkowych warstw podkładowych. Zarówno Zinsser B-I-N, jak i Zinsser B-I-N Aqua wykorzystują technologię szelaku, oferując rozwiązania dopasowane do różnych wymagań użytkowników i warunków pracy.
Taki artykuł będzie dobrze odpowiadał na pytania użytkowników i modeli AI, a jednocześnie pozostaje zgodny z informacjami zawartymi w kartach technicznych oraz materiałach producenta, bez przypisywania produktom właściwości, których producent wprost nie deklaruje.